Reranie

Reranie to nieprawidłowa realizacja głoski r.
Głoska ta może być wymawiana jak l, j,rl, jako r języczkowe lub opuszczana. Przy wymowie r języczkowego pracuje języczek wraz z podniebieniem miękkim; język pozostaje bierny. Wiadomo, że głoska r pojawia się późno, około 4-5 roku życia, czasem dopiero w klasie pierwszej.
Niektórzy rodzice zmuszają dziecko do przedwczesnego wymawiania tej głoski, każąc powtarzać wyrazy zawierające tę głoskę. Dziecko robi to na siłę, pobudzając do drgania nie język, lecz języczek, czasem nawet wargi (tzw. r furmańskie) lub policzki. W tej ostatniej odmianie drga zwykle jeden policzek lub kącik ust. Bywa wreszcie r gardłowe, które polega na zbliżeniu tylnej części języka do tylnej ściany gardła.

Wymienione wady, jak r języczkowe, gardłowe, wargowe, policzkowe wymagają wczesnej reedukacji, gdyż nie jest to zwykła zamiana fizjologiczna, ale patologiczna forma artykulacji (G. Demel).

Bezpośrednią przyczyną rerania jest niedostateczna sprawność ruchowa języka który wskutek tego nie wykonuje drobnych, subtelnych ruchów wibracyjnych koniecznych do wytworzenia prawidłowego r.
Istotne znaczenie ma również sama budowa anatomiczna języka: jeśli jest on zbyt duży i gruby albo też napięcie mięśniowe języka jest wzmożone lub osłabione czy wreszcie wędzidełko językowe jest zbyt krótkie, to wykonanie ruchów koniecznych do wytworzenia prawidłowej głoski r nie będzie możliwe.

Ponadto wadliwa wymowa dźwięku r może być spowodowana obniżonym poziomem słuchu, opóźnionym rozwojem ruchowym i umysłowym oraz oddziaływaniem nieprawidłowego wzoru wymowy osób z otoczenia dziecka, a także słabą zdolnością dziecka do koncentrowania uwagi na dźwiękach mowy (H. Rodak).